การอดนอน หรือนอนไม่หลับเรื้อรังอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพได้ ซึ่งจะเพิ่มความเสี่ยงต่อสุขภาพ และโรคต่างๆ ความผิดปกติของการนอนหลับนั้นรวมถึงภาวะที่ส่งผลต่อคุณภาพการนอนหลับ เช่น เวลานอน หรือชั่วโมงในการนอนหลับ ความผิดปกติของการนอนหลับอาจส่งผลต่อสุขภาพโดยรวม ความปลอดภัย และคุณภาพชีวิต การอดนอนอาจส่งผลต่อความสามารถในการขับรถอย่างปลอดภัย และเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพอื่นตามมาๆ
สัญญาณ และอาการบางอย่างของความผิดปกติของการนอนหลับ ได้แก่ ง่วงนอนตอนกลางวันมากเกินไป การหายใจที่ผิดปกติ หรือพลิกตัวไปมาบ่อยๆในระหว่างการนอนหลับ ดังนั้นบทความนี้จะมาบอกความโรคต่างๆที่เกิดจากการนอนหลับผิดปกติ เพื่อที่จะได้ให้ทุกคนป้องกันกันครับ
ภาพรวมของความผิดปกติการนอนหลับคืออะไร?
การนอนหลับเป็นกระบวนการปกติของร่างกายที่ช่วยให้ร่างกาย และสมองของคุณได้พักผ่อน แต่ถ้ามีความผิดปกติของการนอนหลับ จะส่งผลต่อความสามารถในการพักผ่อนที่ร่างกายต้องการ และรักษาความตื่นตัวระหว่างวัน ซึ่งส่งผลต่อความผิดปกติเช่น:
- มีปัญหาในการนอนหลับเป็นประจํา
- รู้สึกเหนื่อยในระหว่างวันแม้ว่าคุณจะนอนอย่างน้อยเจ็ดชั่วโมงในคืนก่อน
- ร่างกาย และสมองไม่สามารถทํางานได้เท่าที่ควร
- รู้สึกเหนื่อย ไม่อยากทำกิจกรรมใดๆในชีวิตประจำวัน
ทำความรู้จักกับโรคนอนไม่หลับหรืออาการนอนไม่หลับ (Insomnia) กันก่อน
เป็นภาวะที่ผู้ป่วยมีความยากที่ในการหลับหรือรักษาความสามารถในการนอนหลับได้ไม่ดีตามปกติ อาการของโรคนอนไม่หลับอาจแตกต่างไปตามบุคคลและสามารถเกิดขึ้นในรูปแบบต่าง ๆ ได้ดังนี้
- การใช้เวลาในการหลับน้อยกว่าที่ควร
- การตื่นขึ้นมาก่อนเวลา ผู้ที่มีโรคนอนไม่หลับอาจตื่นขึ้นมาก่อนเวลาที่ต้องการ หรือตื่นขึ้นมาในระหว่างคืน
- การตื่นขึ้นมาบ่อยในช่วงคืน ผู้ที่มีโรคนอนไม่หลับอาจมีความไม่สบายในการนอนหลับ หรือตื่นขึ้นมาบ่อยในช่วงคืนโดยไม่สามารถกลับไปนอนหลับได้
- ความรู้สึกไม่ได้พักผ่อนหลังจากการนอน ผู้ที่มีโรคนอนไม่หลับอาจมีความรู้สึกว่าตื่นมาหลังจากการนอนแต่ยังรู้สึกว่ายังไม่ได้พักผ่อนอย่างเพียงพอ
- การระทบต่อคุณภาพชีวิต โรคนอนไม่หลับอาจทำให้ผู้ป่วยรู้สึกเหนื่อยง่าย ขาดความสำคัญในการทำงานหรือกิจกรรมประจำวัน รวมทั้งส่งผลกระทบต่อความสุขภาพทั่วไป และคุณภาพชีวิต
ความผิดปกติของการนอนหลับประเภทใดบ้าง?
1.รู้จักโรคหยุดหายใจขณะหลับ (Sleep Apnea)
Sleep Apnea เป็นภาวะที่เกิดขึ้นเมื่อการหายใจขณะหลับไม่ปกติ โดยส่วนใหญ่เกิดจากการอุดตันของทางเดินหายใจขณะหลับ ซึ่งทำให้ผู้ป่วยมีระยะเวลาการหายใจสั้นๆ หรือหยุดหายใจชั่วขณะที่นอนหลับ
Sleep Apnea เกิดขึ้นได้อย่างไร⁇
ในขณที่เรานอนหลับไปแล้ว กล้ามเนื้อร่างกายเราจะมีการอ่อนตัวลง ซึ่งการที่กล้ามเนื้อร่างกายของเราอ่อนตัวลงนั้น มีโอกาสสูงมากที่จะไปอุดทางเดินหายใจของเราในระหว่างนอนหลับนั่นเอง รวมถึงกล้ามเนื้อที่บริเวณคอ และลิ้นด้วย และนั้นก็เป็นอีกเหตุผลหนึ่งที่มีเสียง”กรน” ออกมานั้นเองครับ
หากคิดว่ามีความเสี่ยงในเรื่องโรคหยุดหายใจขณะหลับ (Sleep Apnea) ควรปรึกษาแพทย์ หรือทำการ Sleep test เพื่อจะได้รับการรักษาอย่างทันท่วงทีกันครับ
2. การนอนไม่หลับเรื้อรัง (Chronic insomnia)
การนอนไม่หลับเรื้อรังหมายถึง รูปแบบระยะยาวของความยากลำบากในการนอนหลับ การนอนหลับ หรือการนอนหลับพักผ่อน ซึ่งคงอยู่อย่างน้อย 3 คืนต่อสัปดาห์ในช่วง 3 เดือนหรือนานกว่านั้น เป็นโรคการนอนหลับที่พบบ่อยซึ่งอาจส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อสุขภาพกาย สุขภาพจิต และคุณภาพชีวิตโดยรวมของแต่ละบุคคล
3.Restless Legs Syndrome (RLS)
หรือที่รู้จักกันในชื่อโรควิลลิส-เอกบอม เป็นโรคทางระบบประสาทที่มีลักษณะพิเศษคือรู้สึกไม่สบายที่ขา มักมาพร้อมกับแรงกระตุ้นที่ไม่สามารถควบคุมได้ ทำให้อยากขยับขาเพื่อบรรเทาอาการ ความรู้สึกเหล่านี้มักเกิดขึ้นในช่วงที่เไม่มีการเคลื่อนไหว เช่น เมื่อนั่งหรือนอน
4.Narcolepsy
เป็นโรคทางระบบประสาทเรื้อรังที่มีลักษณะคือการรบกวนความสามารถของสมองในการควบคุมวงจรการนอนหลับ และตื่น คนที่เป็นโรค Narcolepsy มักจะมีอาการง่วงนอนตอนกลางวันมากเกินไป และอาจมีอาการหลับในตอนกลางวันอย่างกะทันหัน และควบคุมไม่ได้ อาการเหล่านี้สามารถเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา แม้ในระหว่างทำกิจกรรมต่างๆ เช่น การทำงาน การรับประทานอาหาร หรือการขับรถ และอาจเกิดขึ้นตั้งแต่ไม่กี่วินาทีไปจนถึงหลายนาที
5.ความผิดปกติของการนอนหลับแบบ Shift Work Sleep Disorder (SWSD)
เป็นโรคการนอนหลับผิดปกติตามจังหวะการเต้นของหัวใจ โดยมีลักษณะการรบกวนรูปแบบการนอนหลับ และความง่วงนอนมากเกินไปเนื่องจากการทำงานนอกเวลาปกติ เช่น กะหมุนเวียน กะกลางคืน หรือกะเช้าตรู่ โดยหลักแล้วจะส่งผลกระทบต่อบุคคลที่มีตารางการทำงานขัดแย้งกับจังหวะการเต้นของหัวใจตามธรรมชาติ ซึ่งนำไปสู่ปัญหาในการนอนหลับ การนอนหลับ และการรักษาความตื่นตัวในระหว่างชั่วโมงทำงาน
6.Delayed Sleep Phase Syndrome (DSPS)
เป็นโรคการนอนหลับตามจังหวะการเต้นของหัวใจ โดยมีลักษณะของความล่าช้าอย่างต่อเนื่องในจังหวะของวงจรการนอนหลับ และตื่น สัมพันธ์กับเวลานอนหลับทั่วไป บุคคลที่มี DSPS มักมีปัญหาในการนอนหลับตามเวลาที่ต้องการ และส่งผลให้ต้องตื่นนอนในเวลาที่ต้องการในตอนเช้า ส่งผลให้นอนไม่หลับเรื้อรัง ง่วงนอนตอนกลางวัน และทำงานบกพร่องในช่วงตื่นนอน
7.ความผิดปกติของพฤติกรรมการนอนหลับแบบ
คือความผิดปกติของการนอนหลับที่มีพฤติกรรมผิดปกติ ด้วยการเคลื่อนไหวของดวงตาอย่างรวดเร็ว (REM) ในระหว่างระยะการนอนหลับโดยปกติในระหว่างการนอนหลับ REM ร่างกายจะมีอาการกล้ามเนื้อเป็นอัมพาตหรือที่เรียกว่า REM atonia
สำหรับคนที่มีอาการเครียดจนนอนไม่หลับหลายวัน หลายคืน ลองปรึกษาแพทย์ดูนะครับ เพราะการหลับไม่สนิทรู้สึกอ่อนเพลียในวันรุ่งขึ้นเป็นประจำ รู้สึกง่วงนอนอยู่ตลอดเวลา อาการเหล่านี้ อาจมีความเสี่ยงที่จะมี “ภาวะหยุดหายใจระหว่างนอนหลับ” ได้นะครับ!!
เราสามารทำการตรวจการนอนหลับ (Sleep Test) หรือที่เรียกว่าการตรวจการนอนหลับ ซึ่งเดี๋ยวนี้วิธีการตรวจการนอนหลับก็ทำได้ง่ายๆที่บ้านนะครับ หรือที่เรียกว่า (Home Sleep Test) เพื่อเป็นการประเมินคุณภาพการนอนหลับของบุคคล และสามารถนำมาทำการวินิจฉัยปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการนอนหลับ เช่น ภาวะนอนกรน (Insomnia) หรือ ภาวะตื่นตอนกลางคืน (Sleep Apnea) จะได้แก้ปัญหาเรื่องการนอนหลับได้ถูกต้องนะครับ
ขอบคุณข้อมูลจาก : Sleep foundation, Myoclinic